Veiligheidsschoenen: soorten, normering en toepassingen

De tijd dat de investering in veiligheidsschoenen en andere persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) als een noodzakelijk kwaad werd gezien, is gelukkig voorbij. Dat wil niet zeggen dat altijd de juiste keuze wordt gemaakt. In het ideale geval worden veiligheidsschoenen aangeschaft op basis van de verplichte risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) en de voorkeur van de medewerkers. Want die moeten er de hele dag op lopen en hebben hun eigen gedachten en bedenkingen over functionaliteit, comfort en design. Om de keuze te vereenvoudigen zijn de verschillende eigenschappen van werkschoenen en veiligheidsschoenen genormeerd en vastgelegd in een fors aantal coderingen.

In dit artikel gaan we nader op deze normering in. We lichten de verschillende beschermende voorzieningen toe en behandelen in het kort de specifieke eisen die uiteenlopende beroepsgroepen aan veiligheidsschoenen stellen.

Het verschil tussen veiligheidsschoenen en werkschoenen

De normen en regels voor veiligheid op het werk zijn verregaand gestandaardiseerd in de Europese Unie. Voor schoeisel houdt dit ondermeer in dat er twee categorieën worden onderscheiden, waarvoor verschillende eisen gelden: de O-klasse werkschoen en de S-klasse veiligheidsschoen. Het belangrijkste verschil tussen beide is de teenbescherming: S-klasse veiligheidsschoenen hebben altijd een neuskap van metaal of kunststof , bij O-klasse werkschoenen ontbreekt deze bescherming.

Een S-klasse veiligheidsschoen is natuurlijk ook een werkschoen, maar een O-klasse schoen is nog geen veiligheidsschoen en mag dan ook niet als zodanig worden verkocht.

De S van Safety

De belangrijkste normen voor veiligheidsschoenen zijn vastgelegd in 345-1 EN en ISO 20345. Veiligheidsschoenen worden geclassificeerd naar de soorten bescherming die ze bieden. De hiervoor gebruikte S-code geeft de volgende informatie:

  • SB: basisveiligheidsschoenen met een stalen neus en antistatische zool, geschikt voor lichte werkzaamheden.
  • S1: veiligheidsschoenen met een stalen neus, gesloten hiel en energieabsorberende hak. Antistatisch en geschikt voor droge werkomstandigheden.
  • S2: veiligheidsschoenen met stalen neus en gesloten hiel, antistatische eigenschappen, energieabsorberende hak en waterdichte schacht. Voor werk onder natte omstandigheden.
  • S3: veiligheidsschoenen met dezelfde eigenschappen als de vorige en bovendien uitgerust met een penetratiebestendige tussenzool.
  • S4: veiligheidslaarzen met veiligheidsneus, antistatische zool en energieabsorberende hak.
  • S5: veiligheidslaarzen met veiligheidsneus, geprofileerde, antistatische zool, energieabsorberende hak en penetratiebestendige tussenzool.

Een volledige lijst met de classificatie en codering van werkschoenen en veiligheidsschoenen vind je in dit handige overzicht.

De verschillende beschermingen nader bekeken

De veiligheidsneus

De neuskap in S-klasse veiligheidsschoenen is gewoonlijk van staal of kunststof. Hij moet een impactresistentie hebben van 200J (Joule), en een indeukresistentie van 15.000 Newton. Wat moet je je bij deze cijfers voorstellen? 1 Joule is de hoeveelheid energie die nodig is om een gewicht van 98,1 gram 1 meter op te tillen. Die energie komt weer vrij als je dat gewicht op je tenen laat vallen: zo’n 20 kilo! De indeukresistentie van 15.000 Newton komt ongeveer overeen met een gewicht van 1.500 kilo dat je op de neus van je schoenen kunt balanceren zonder dat deze indeukt. Ter vergelijking: dat is het gewicht van een middenklasse auto.

Loopzool en tussenzool

De loopzool van veiligheidsschoenen wordt in de regel vervaardigd van PU, TPU of gevulkaniseerd rubber. Voor klasse S3 en hoger geldt dat de zool een veiligheidsprofiel moet hebben. De slipweerstand wordt aangegeven met de code SRA (gemeten op een gladde tegelvloer), SRB (gemeten op een gladde stalen vloer) of SRC (gemeten op beide vloeren).

De tussenzool, gewoonlijk van staal of kevlar, biedt bescherming tegen het doordringen van scherpe voorwerpen. Vanaf klasse S3 is deze perforatiebescherming verplicht onderdeel van de schoen.

Bescherming tegen hitte en kou

De HRO code geeft aan dat een werk- of veiligheidsschoen hittebestendig is. Hiervoor moet hij minstens 1 minuut lang een temperatuur van 300 graden Celcius kunnen weerstaan. HRO HI duidt op een nog hogere isolatiewaarde, waarbij de temperatuur in de werkschoen onder de 22 graden C blijft.

CI betekent dat de schoen isolatie biedt tegen de kou.

Bescherming tegen water en chemicaliën

Nog een paar codes die vertellen hoeveel bescherming je van de schoenen mag verwachten: WRU betekent dat de schoen waterdicht dan wel waterresistent is en FO staat voor bestendigheid tegen olie en benzine.

Bescherming tegen statische elektriciteit

De ESD code geeft aan dat de schoen het opbouwen van statische elektriciteit helpt voorkomen, wat van belang kan zijn om schade aan gevoelige elektrische apparatuur te voorkomen.

Voor elke beroepsgroep de juiste veiligheidsschoen

In de loop der tijden heeft de klassieke veiligheidsschoen een groot aantal transformaties ondergaan. Voor elke toepassing zijn er tegenwoordig veiligheidsschoenen met specifieke, branchegerichte eigenschappen.

Veiligheidsschoenen voor de bouw

In de bouw zijn de risico’s gevarieerd van aard en de schoenen moeten uiteenlopende vormen van bescherming bieden. Daarom zijn veiligheidsschoenen van klasse S3 in deze bedrijfssector verplicht. Werklaarzen voor de bouw moeten voldoen aan de S5 normen.

Veiligheidsschoenen voor de industrie

Elke industrie stelt zijn specifieke veiligheidseisen. In de metaal worden voor veiligheidsschoenen de normen S2 en S3 gebruikt. Voor magazijnwerk gelden S1, S1P, S2 en S3. De voedingsindustrie kent natuurlijk speciale eisen met betrekking tot de hygiëne. Laarzen of schoenen zonder veters, die gemakkelijk schoon te maken zijn, verdienen hier de voorkeur en anti-slipzolen zijn voorgeschreven. De normen die in de voedingsindustrie worden gehanteerd zijn S2 en S3 voor schoenen en S4 en S5 voor laarzen.

Veiligheidsschoenen voor de transportsector

Voor chauffeurs is een hoog model aan te raden om voldoende steun aan de enkels te geven wanneer ze van de laadklep springen. Belangrijk zijn ook de anti-slip eigenschappen. Gebruikte normen in de transportsector zijn S1, S1P, S2 en S3.

Veiligheidsschoenen voor de zorg

Anti-slip profiel, hygiëne en waterafstotendheid zijn de criteria voor schoeisel in de zorgsector. Daarnaast speelt het uiterlijk van de schoenen hier een grotere rol dan in bijvoorbeeld de bouw of de industrie.

Veiligheidsschoenen voor de horeca

Hier gelden min of meer dezelfde eisen als in de zorg. Gebruikte normen voor horeca werk- en veiligheidsschoenen zijn S1, S1P, S2 en S3.

Advies bij de keuze van veiligheidsschoenen

De gestandaardiseerde normering geeft uitgebreide informatie over de eigenschappen van veiligheidsschoenen, maar daarmee is de keuze nog niet eenvoudig. Binnen dezelfde veiligheidsklasse bieden de verschillende fabrikanten tal van modellen en uitvoeringen. De adviseurs van Klium krijgen regelmatig feedback van klanten en kunnen helpen een goed afgewogen keuze te maken aan de hand van ervaringen op de werkvloer.

  • WordPress
  • Google Plus
  • Facebook

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *